Veel mensen zitten in dezelfde situatie: op papier vermogend, in de praktijk niet liquide. Het geld zit in het huis of in beleggingen die je niet wilt verkopen. Schenken lijkt dan onmogelijk, en toch kan het, met een schenking op papier.
Wat is een schenking op papier?
Je schenkt je kind een bedrag, maar maakt het niet over. In plaats daarvan erken je een schuld: je kind krijgt een vordering op jou die pas opeisbaar is bij je overlijden. Fiscaal is de schenking dan gedaan, terwijl het geld gewoon bij jou blijft.
Het effect: bij je overlijden is er een schuld aan je kind die van de nalatenschap wordt afgetrokken. Daardoor daalt de erfbelasting, terwijl je tijdens je leven niets hebt hoeven verkopen.
De drie harde voorwaarden
Hier gaat het in de praktijk mis, want de Belastingdienst is streng.
1. Een notariële akte. Een schenking op papier is alleen geldig als hij bij de notaris is vastgelegd. Een onderhandse overeenkomst tussen jou en je kind wordt niet geaccepteerd, hoe netjes hij ook is opgesteld.
2. Jaarlijks 6% rente, daadwerkelijk betaald. Over het geschonken bedrag moet je je kind elk jaar 6% rente betalen. Dat geld moet echt van jouw rekening naar die van je kind. Bijschrijven bij de hoofdsom mag niet, en achteraf in één keer inhalen evenmin.
3. Betalen tot je overlijden. Sla je een jaar over, dan telt de hele schenking bij je overlijden alsnog mee voor de erfbelasting. Al het voordeel verdampt dan in één keer.
Die 6% is trouwens niet vrijblijvend gekozen: het is het percentage dat de wet voorschrijft om de schenking buiten de nalatenschap te houden.
Een rekenvoorbeeld
Je schenkt je twee kinderen elk € 6.908 per jaar op papier, precies de jaarlijkse vrijstelling in 2026, dus er is geen schenkbelasting verschuldigd. Na tien jaar staat er een schuld van € 138.160 aan je kinderen.
Bij je overlijden wordt dat bedrag afgetrokken van je nalatenschap. Bij een tarief van 10% scheelt dat je kinderen ongeveer € 13.800 aan erfbelasting; zit je nalatenschap boven de schijfgrens van € 158.669, dan loopt het voordeel op tot 20% van dat bedrag.
Tegenover dat voordeel staat wel de rente die je elk jaar betaalt. Over een schuld die na tien jaar is opgelopen tot € 138.160, is dat € 8.290 in het tiende jaar. Dat geld gaat wél echt naar je kinderen. Het is dus geen verlies, maar het moet wel maandelijks kunnen.
Wanneer is het slim, en wanneer niet?
Wel logisch als je vermogen vastzit in een huis of in beleggingen die je niet wilt verkopen, én je genoeg inkomen hebt om die 6% rente jaarlijks te betalen.
Niet logisch als je die rente eigenlijk niet kunt missen. Dan creëer je een verplichting die je jaren moet volhouden, met het risico dat je een keer overslaat en het hele voordeel kwijt bent. Gewoon schenken uit spaargeld is dan eenvoudiger.
Let op bij de eigen bijdrage zorg. De rente die je betaalt, verlaagt je vermogen. Dat kan gunstig uitpakken voor de eigen bijdrage voor zorg. Andersom telt de vordering bij je kind wél mee in diens box 3-vermogen. Met een heffingsvrij vermogen van € 59.357 in 2026 is dat lang niet altijd een probleem, maar het hoort in de afweging.
De administratie
Houd de betaalbewijzen van de rente bij, jaar voor jaar. Bij overlijden moet aantoonbaar zijn dat er daadwerkelijk betaald is. Een jaarlijkse overboeking met een duidelijke omschrijving, plus de notariële akte, is doorgaans voldoende.
Doe je meerdere schenkingen op papier in opeenvolgende jaren, dan kan dat in één akte met een jaarlijks terugkerende schenking, of met een aanvullende akte per jaar. Bespreek met de notaris wat in jouw situatie praktischer is.
Wij rekenen het door
Of schenken op papier voor jou werkt, hangt af van je vermogen, je inkomen en de vraag of je die rentebetaling dertig jaar lang volhoudt. Wij zetten het naast de alternatieven: gewoon schenken, een testament aanpassen, of niets doen. Lees ook onze pagina over schenken en erfbelasting besparen. Het eerste gesprek is altijd kosteloos.
Bedragen en tarieven gelden voor 2026.
Disclaimer, aan deze tekst kunnen geen rechten worden ontleend. De tekst is een momentopname, financiële regels en fiscale wetgeving wijzigen doorlopend.